Paka

De Wikipedia
Saltar a: wampuña, thaqaña
Paka.

Paka (kastilla aru: Águila), alaxa pacha thaynama jaliri, aycha manq'ani jach'a jamach'iwa[1], (Zool. mf. Cientifico suti: Red-backed Hawk, tama: Buteo polyosoma).

Janchipa[trukaña | chimp askichaña]

Kimsa chhiy jila jamch'iwa, qachu pakax juk'amp jach'awa urqutsipanxa. Chhuruñapax ch'iyart'at k'umu chhuruñawa, sillunakapax thuru axsarkayanakawa, phisitun sillupxam k'umuratanakawa. Chhiqapax wali jach'anakawa, jach'a wich'inkhaniwa, qaqaw jikhanipas phuyunakapasa.

Qamäwipa[trukaña | chimp askichaña]

Pakax jachaskiwa.

Jach'a sillunakan jisk'a jamach'inakar waythapir jamach'iwa. Arumanakaw juk'ampis sarnaqañ yatipxi, ukhamarak wali ch'amaniwa, wali ari nayranipuniwa. Juk'ampis jach'a waranqh manqhanakan qamasipxi, janiw jaqix uñjkaspati.

Manq'apa[trukaña | chimp askichaña]

Pakax chhiwli qallunak sillupamp waytasax manq'antaskakiwa. Ukhamarak chhuyu chichix wali sumapuniw aka jamach'inakatakixa. Janiw jiwat uywanak munkiti. Achakunakx katukipuniwa.

Tapapa[trukaña | chimp askichaña]

Pakan tapapa

Tapapx warankh jach'a axsarkay manqhanakaruw tapachapxi, tapapax wichhut jisk'a lawanakat lurt'atawa. Juk'ampis qarqa manqhanakaruw k'awnantañ yatipxi.

K'awnapa[trukaña | chimp askichaña]

Pä k'awn k'awnapxi, uka k'awnapax janq'uwa, ukhamarak chupik ch'ixinakaniwa.

Yatiyäwipa[trukaña | chimp askichaña]

Qilqatanaka[trukaña | chimp askichaña]

  1. Flores, C. M. (2008).Variación dialectal del léxico de las aves de Qurpa, Qurumata Alta y Pujräwi. La Paz: Instituto de Estudios Bolivianos.