Pacha Kuti Uru

De Wikipedia
Ir a la navegación Ir a la búsqueda

2012 taypi sata phaxsin pusi uru saraqataruw tunka payan urutak Yatich Kamanit mä “jawillt’äw” Jaqi Aru tamachäwir purt’ayanipxistu. Ukat ukürux kimsaniw Bolivia uraq apnaqirinakan Utapar paqalq pachar El Alto jach’a markat saraqapxtana. Purtan ukat niya anqan suyapxapinitaynawa. Jupanakax taqichaqatapxänwa, ukjamarakiw jiwa isinakamp isthapt’atapxäna.

Ukat janiw walja k’atanak jalkiptawaykänti. Niya kimsa qalqu pacharux mantxapxakiyatänwa. Mantatat wakichäwix mäkirakiw qalltäna.

Wakichäwi[trukaña | chimp askichaña]

Akjan kunjamati wakt’ayatäkan ukjamarjamaw phuqt’asiwayaraki.

Qalltatat Yatich Kaman Irptiriw pacha kutimpin machaq arunak irptir utt’asitapat mä qhawqha arunak art’äna. Ukjarux machaq Arunak Irptirirakiw kumjams laräwinakap nayrar sartayani ukatuqinakat qhanancht’äna. Qhipharux tata jilïr Evo Morales Irptirisarurakiw aru churapxäna. Jupax “…nayrax khithiti Estados Unidos-amp wali suma apaskän jupax wali suma yäqatänwa… Jichhax ukanakax janiw ukjamäxiti. Ukax mayjt’ayaskañakiwa, ukat ukjamanak pacha kutjtayañäni…”, sasaw sarakistäna. Uka tukutatxarux Italaki thuqht’äw mä qhawqha k’atanak uñicht’ayapxistäna. Jupanakax iwij isinkamakipxarakïnwa. Ukat Tata jilïr irpirisarus Tata sullka irptisarus machaq Arunak irptirirus ukat yaqhanakampir ukjamaw thuqt’ayapxäna.

Pedro Ipala, "Director de Ejecutivo IPELC


Qhiphar Machaq Arunak irptirimp yaqha jila kullakanakampiw aruskipt’aniwayapxtana.Sapa mayniw mayja mayja amuyunakanipxäna. Maynïrinakasti, “wali askipiniwa” sasaw sapxistäna. Yaqhanakax “uñjañäspawa, kunjamaw achunakax uñstchini” sasaw amuyt’apxarakïna.


Nayra achachilanakasan jiwasanaklayk ch’axwawäpxatapax janiw inamayäkiti kunatti aka qhipha urunakan juk’at juk’at achunak uñjasktana. Suma yattan aka pacha kuti satäkis ukar phuqhasiñapatakix maya maya luräwinakaw lurt’asiski. Ukjamïpan ukanakat jiwasax wali k’uchik jikxatastana, ukapachparakiw yaqha jila kullakanakax lup’ipxpacha. Jichhax aka luräwinakarux jiwasaxa, tamachäjamax kawkhanakampaktanti ukjanakatpach kunayman luratanakasamp yanapt’añäni.