Boris Pertxatkin
Boris Georgiyevitx Pertxatkin (Rusu arun: Борис Георгиевич Перчаткин; 1 uru antuta phaxsi 1946 marana yuritayna) ukax Sobiyt Uniyun markankir jaqi churäwi aktivistawa ukhamarak iyawsäwi saräwinakan khaysa Nakhodka markan 1970 maranaka tukuyana ukhamarak 1980 maranaka qallta tuqina jaqinakan saraqañapatak unch'ukiwi irpiriwa[1]. 1989 maranxa, Estados Unidos markan lobby luräwinakaru p'iqt'atayna, ukhamat "Lautenberg Amimienda" (Lautenberg Amendment) kamachi apsuñapataki, ukatxa niyaw 1 warq'ata iyawsäwi jisk'a t'aqanakankir jaqinaka nayra Sobiyt Uniyun markanakat legal ukhamat Estados Unidos markar sarxapxatandayna[2].
Jakawipa
[trukaña | chimp askichaña]Qallta jakawipa ukhamarak iyawsäwipa
[trukaña | chimp askichaña]Boris Pertxatkin axsarayiri lat'at awiyun jaqin utapan yuritayna. Awkipax Boris yuritapatsa mä juk'a tiemporux awtu jan walt'äwin jiwatayna. Mä qawqha maranakarux taykapan yaqha awiyañ jaqimpiru mayachasxatayna, ukampis 1953 maranxa tayka awkipax jan arusañ churäwi irptatayna ukatxa Vorkuta ch'ama luräwi utanakaru 25 maranaka juchanchatandatayna. 16 maranitaki, Boris Nakhodka markan Pintekustal iglisiya jikxatatayna ukhamarak uka iglisiyar mantatayna. Ukatxa, Sobiyt Uniyun markan iyawsir jaqinakar t'aqhiyañ tuqit yatiyawinaka pallthapïna ukhamarak yaqha markanakar yatiyirinakar yatichatayna[3].
Saraqañ unch'ukiwi ukhamarak disidentenaka taypina
[trukaña | chimp askichaña]1976 maranxa, Pertxatkin Vasily Patrushev, V. A. Burlachenko, Vladimir Stepanov uka masinakapampi Musku markankir disidente jaqinakampi katuqasitayna[1]. Disidentenakax jupanakar amuyt'ayapxatayna aka saraqañ unch'ukiwirux wakichat lurañ churañapataki[1]. Uka mararaki, Musku Helsinki T'aqa irpiri L. V. Voronina Nakhodka markaru jutatayna[1]. Ukatxa Pertxatkin pintekustal jaqinakan Sobiyt Uniyun markat yaqha markar anqa sarañapataki irnaqatayna[1]. Ukhamarak uka maranxa UN, Iglisianaka Mundyal Kunsiju (WCC) ukhamarak Helsinki Yatiyäwi firmanipxatayna uka markanakaru yatiyäwinaka khuyatayna, Sobiyt Uniyun markan iyawsirinakar t'aqhiyatañapataki[4].
1977 maranxa, Nikolay Goreti jupampi chikachasisa pintekustal iglisiya tuqita katuntawt'ata disidentenakar Aleksandr Ginzburg, Yuri Orlov, Anatoly Shcharansky jupanakar arxatatayna[1]. Ukhamaraki yaqha Kirisitiyanu t'aqanakan jaqinakapampi chika, t'aqhiyata Kirisitiyanunaka Sobiyt Uniyun markat anqa mistuñapataki manq'at aysawi luräwiru mantatayna[5].
1978 mara 20 uru chhakata phaxsin, Pertxatkin Nakhodka korreos utat Jimmy Carter Estados Unidos markan irpiripar Machaq Mara tiligrama khitaña yant'atayna, iyawsäwi qhispiyäwi jan katuqir jaqinakar uñch'ukiñapataki[1][4][6].
1979 marat pacha, Sobiyt Uniyun markat anqar saraña muntayna uka iyawsirinakataki mä taypi utachawi irpirïtayna, ukatxa 1980 maranxa machaq utachata "Sobiyt Pintekustal Iglisiya Kunsiju Saraqañataki" ukanki qillqiri uka taypiru ajllitatayna[1].
1979 mara tukuyana, Estados Unidos markan Kurti ukhamarak Kamachi, ukhamaraki Kanada, Awstraliya, Inghilaterra, Alimanya, Fransii, Italiya markanakaru qillqatanaka khitatayna, Sobiyt markan chiqapäwipa, Sobiyt Kommunista Partiduna iyawsäwiru amuyawipa yatiyasa[4].
Markan t'aqhiyawipa ukhamarak llawintawi
[trukaña | chimp askichaña]Saraqañ katuqañ munirinak taypina juk'ampi aktivöñapataki, Sobiyt kunsijunaka juparu uñch'ukipxatayna[1]. Markan yatiyäwi p'anqanakan Pertxatkin ukhamarak wila masinakapar k'arisawi luräwinaka lurañ qalltapxatayna[1].
1980 mara 21 uru wilka phaxsin, Nakhodka markan katuntatandatayna[1], 1981 mara ch'uñu phaxsin tukuyana[7], Rusia SFSR Juchanaka Kamachi 190-1 artikulu ("Sobiyt marka ukhamarak sosiyaray k'arisañ yatiyäwinaka p'iqiñchaña") ukatxa 2 mara llawintawiru juchanchatandatayna[7]. Voice of America (VOA) yatiyäwina arsuwipampixa, jiskt'awinakana ukhamarak taripäwinakana quqa quqachir qullunaka (neuroléptico) churapxatandatayna, ukamataru amuyu chhaqatayna[1].
1982 mara wilka phaxsin llawintawit mistusa, anqax markar saraña churäwi thaqhañataki ch'axwañ kutt'anitayna, ukampis 1983 mara ch'uñu phaxsin wasitat katuntatawa, Rusia SFSR Juchanaka Kamachi 218-2 artikulu (k'illku armanaka jan kamachimpi katuqaña) ukatxa 1 mara chikani llawintawiru juchanchatandatayna[1].
Estados Unidos markaru saraqaña ukhamarak Lautenberg Amimienda
[trukaña | chimp askichaña]1987 maranxa, Estados Unidos markan Kurti ukataki "Sobiyt Uniyun markan iyawsäwinakatsa" mä yatiyaw p'anqa lurawayi. Aka yatiyäw p'anqa Estados Unidos Kurtina uñt'ayatayna, ukatxa Pertxatkin George Shultz Marka Sikiritariurampi[2], William Rehnquist Jach'a Taripiri Irpirimpiru ukhamarak yaqha irpirinakampi tantachasiñataki jawsatatayna[2]. 1988 mara llamayu phaxsin, Ronald Reagan Estados Unidos irpiripampi Mikhail Gorbachev Sobiyt irpiripampi Musku markan tantachasipxatayna ukhaxa, Pertxatkin Sobiyt protestante jaqinakan chikanchiri ukaru 40 jaqinakani tantachawiru Nancy Reagan irpiri warmimpiru tantachasiñataki jawsatatayna, ukanxa Sobiyt Uniyun markan iyawsäwi qhispiyäwipatxa aruskipapxatayna[8].
1988 mara 26 uru taypi sata phaxsin, Pertxatkin wila masinaka katuqaña Estados Unidos markaru sarxatayna[8][1]. Uka mara 4 uru ch'qa phaxsin, Estados Unidos Kurtina Sobiyt Uniyun markan iyawsir jaqinakar jiwayäwi (genocidio) tuqita arst'awayi[8][1][9], ukatxa kurti jaqinaka, senadornaka ukhamarak diplomatikunaka aruskipataraki[8]. Aka irnaqäwinakampi[10], 1989 maranxa New Jersey senador Frank Lautenberg sutini "Lautenberg Amimienda" kamachi utjawayi. Aka kamachi nayriri 10 maranakapana 350 warq'ata iyawsäwi jaljatanaka Estados Unidos markaru iyawsapxatayna[8][3], ukhamarak 2010 marataki 1 warq'ata jaqinakar puritayna[2].
Estados Unidos markan jaqi churäwi irnaqäwinakapa
[trukaña | chimp askichaña]Estados Unidos markankasina, jupa pachpa web p'anqa utachawayi ukanxa llawintawipa ukhamarak saraqañataki ch'axwawipa qillqatayna[1][11], ukhamaraki "ARRC" (American-Russian Relief Committee) Kirisitiyanu jaqi churäwi utachawixa lurawayi[2][12]. Ukhamarak jupa pachpa jakawipa qillqa p'anqa "Nina Thakinaka" (Rusu: Огненные тропы) qillqawayi ukhamarak yatiyawayi[1].
2025 mara jallu phaxsin, Pertxatkin chikanchirinakampi Estados Unidos Marka Sikiritariuxa ukhamarak USCIRF (International Religious Freedom Commission) ukanakana arst'awayi, Ukraniya ukhamarak Rusia kirisitiyanu pasifista jaqinaka t'aqhiyatañapa, awqañ lurawi jan katuqaña churäwi jark'atañapa, ch'amampi awqaniñaru irpatañapa, katuntawi, nuwawinaka ukhamarak axsarayawinaka jikxatatapxatapata. Ukhamatwa, Pertxatkin U4U programa tuqita Estados Unidos markaru jutatapxatayna uka Ukraniya kirisitiyanu pasifistanakataki yaqha saraqañ katuqawi utjañapataki lobby luratayna[13].
Arsuwinaka
[trukaña | chimp askichaña]Boris Pertxatkin uñt'ata disidente Andrei Sakharov jupana 1981 marana "Yatiyanakan ch'amanipawipa" qillqatapana yaqha politiku llawintatanakampi chika sutipax qillqatawa[14].
Jisk'a t'aqa qillqanaka
[trukaña | chimp askichaña]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Островская, О. П. (2017). "Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг" (PDF). Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции (in ruso). Дальневосточный юридический институт МВД РФ. Archived from the original (PDF) on 2023-09-26.
- 1 2 3 4 5 Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен Романович Михаил
- 1 2 Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США Семёнова Виктория
- 1 2 3 "Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?". Archived from the original on 2023-09-26. Retrieved 2026-07-28.
- ↑ Dissidents fast across USSR Zenon Snylyk. The Ukrainian Weekly. Ukrainian National Association
- ↑ АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы Дементьев Андрей. Русский остров
- 1 2 Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982
- 1 2 3 4 5 Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр. Гура В. О. Гілея: науковий вісник. 2018 issn 2076-1554
- ↑ Борис Перчаткин перед зданием суда
- ↑ 25-летие начала исхода Виталий Футорный. Диаспора. Славянская общественная газета
- ↑ Борис Перчаткин personal web site
- ↑ Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe United States Congress Commission on Security and Cooperation in Europe. 2007. U.S. Government Printing Office isbn 978-0-16-077910-7
- ↑ В США обсуждают защиту христиан из Украины и России
- ↑ Сахаров. Ответственность учёных
Anqa tinkuñanaka
[trukaña | chimp askichaña]- The Soviet pentecostal emigration movement Michael Rowe. Religion in Communist Lands
- Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II Catherine Wanner. Canadian-American Slavic Studies. Brill Schöningh
- "Soviet Pentecostals Meet Illegally and Form Council". The New York Times. Archived from the original on 2018-03-10. Retrieved 2025-12-18.